کشش وکوشش
در جملات قصار منسوب به باباطاهر آمده است:
من ظن انه يصل بالاجتهاد فالاجتهاد حجابه، و من ظن انه يصل بغير الاجتهاد فالتمني حجابه.
آنکس که می پندارد،با کوشش می توان به او رسید،همین کوشش حجابش می شود،و آن کس که می پندارد که بدون کوشش می توان به حق واصل شد،این آرزوی خام حجابش می گردد.
کلام بابا طاهر شاید این را بگوید که آنچه انسان را به خدا واصل می کند کشش است نه کوشش،اما این به معنای عدم کوشش و سهل انگاری در آن نیست.
کوشش باید کرد ولی نباید برای کوششمان ارزشی قایل شویم،کوشش زمینه را برای دریافت جذبات الهی فراهم می کند،حضرت حافظ گفته:
گرچه وصالش نه به کوشش دهند آنقدر ای دل که توانی بکوش
و این بیت هم معروفه:
تا از جانب معشوق نباشد کششی کوشش عاشق بیچاره به جایی نرسد
یادم میاد که تو کتاب رند عالم سوز خوندم که کربلایی احمد در نزد پیر عارف مولانا آیت الله بهاءالدینی این بیت را خواند:
گر می برندت واصلی گر می روی بی حاصلی
